Binnen FlevoMeer Bibliotheek zien we dagelijks hoeveel verschil voorlezen kan maken in de ontwikkeling van jonge kinderen. Zeker bij gastouders, waar de groep vaak klein is en de sfeer huiselijk, ontstaan waardevolle momenten waarin voorlezen kan uitgroeien tot een rijke taalervaring.
Jij hebt als gastouder een sleutelrol in leesbevordering
Als gastouder ben jij een professional met een belangrijke rol in de ontwikkeling van jonge kinderen. Juist in jouw vertrouwde opvangsituatie maak jij het verschil als het gaat om voorlezen, taalontwikkeling en leesplezier. Dit begint al bij een baby.
Voorlezen is daarbij meer dan een gezellig moment op de bank. Wanneer jij bewust woorden herhaalt, nieuwe begrippen introduceert en inspeelt op wat een kind ziet of zegt, vergroot je actief de woordenschat. Elk spontaan leesmoment, een boekje dat je erbij pakt, een plaatje dat een kind aanwijst, een vraag die ontstaat, is een kans om taal te stimuleren.
Jij ziet wat een kind nodig heeft. Het ene kind wil hetzelfde boek steeds opnieuw horen, het andere kind is nieuwsgierig naar nieuwe verhalen of thema’s. Door het juiste boek bij het juiste kind te kiezen en aan te sluiten bij de belevingswereld, wakker jij leesplezier aan en geef je kinderen vertrouwen in taal.
Door boeken te delen of tips mee te geven aan ouders, verleng je dat leesplezier ook thuis. Zo zorg je ervoor dat lezen niet alleen in de opvang, maar ook in de thuissituatie een vaste plek krijgt.
Voorlezen gaat verder dan alleen een verhaal oplezen
Veel gastouders lezen al regelmatig voor, en dat is fantastisch. Met een paar kleine aanpassingen kun je tijdens dat voorleesmoment nóg meer betekenen voor de taalontwikkeling van een kind. Door af en toe interactief voor te lezen, betrek je kinderen actiever bij het verhaal. Ze luisteren niet alleen, maar denken mee, reageren en doen waardevolle taalervaringen op.
Wat is interactief voorlezen?
Bij interactief voorlezen ontstaat er een gesprek rondom het boek. Je leest niet alles achter elkaar door, maar staat stil bij wat je ziet en hoort. Je benoemt wat je ziet, stelt vragen en geeft ruimte aan reacties van kinderen, ook als die reacties non-verbaal zijn, zoals wijzen of lachen.
Bij jonge kinderen kan dat al heel eenvoudig:
- “Wat zie jij hier?”
- “Oh, dat is een hond! Zie je zijn staart? ”De hond zegt woef, woef”
- Hoor je dat het boekje knispert als je het beetpakt?
Er is geen goed of fout antwoord. Het gaat om samen kijken, ontdekken en taal delen.
Waarom is dit zo waardevol?
Wanneer je interactief voorleest, gebeurt er veel meer dan alleen luisteren naar een verhaal. Door samen te kijken, te praten en te reageren, breidt een kind stap voor stap zijn woordenschat uit en leert het verbanden leggen. Het verhaal gaat leven, niet alleen door de woorden in het boek, maar door het gesprek dat jij met het kind voert.
Tegelijkertijd versterkt dit contact jullie band. Een kind voelt zich gezien en gehoord wanneer jij ingaat op wat het aanwijst, zegt of laat zien. Dat vertrouwen zorgt ervoor dat een kind zich durft te uiten en nieuwsgierig blijft. Zo groeit niet alleen het taalbegrip, maar ook het plezier in verhalen.
Voor jonge kinderen ontstaat taal altijd in contact met een ander. Juist jouw persoonlijke aandacht, rust en nabijheid maken interactief voorlezen zo krachtig. In die momenten leg jij een belangrijke basis voor de taalontwikkeling, vaak zonder dat het als ‘leren’ voelt, maar gewoon als samen genieten van een boek.
Zo maak je voorlezen interactief (zonder extra voorbereiding)
- Kies een boek dat bij de leeftijd past
Boeken met duidelijke plaatjes, herhaling en weinig tekst nodigen uit tot gesprek. Informeer eventueel bij de bibliotheek naar geschikte boeken.
- Volg het tempo van het kind, het kind is de baas over het boek
Wil een kind langer kijken naar één bladzijde? Prima. Het verhaal mag best even wachten. - Gebruik je stem en mimiek
Verander je stem, laat emoties zien en maak geluiden. Dat maakt taal levendig. - Herhaal woorden
Als een kind “auto” zegt, kun jij zeggen: “Ja, een rode auto. Hij rijdt hard!” - Lees hetzelfde boek vaker voor
Herhaling geeft kinderen vertrouwen en helpt woorden echt te leren. - Maak van voorlezen een vast moment op de dag. Creëer vaste momenten in de dag om voor te lezen, maar grijp ook extra kansen.
Zo wordt voorlezen geen ‘extra activiteit’, maar een vanzelfsprekend onderdeel van de routine.
Door lezen een vaste plek te geven in de dag en zelf zichtbaar plezier te hebben in boeken, laat jij zien dat lezen leuk en waardevol is. Daarmee leg jij een stevige basis voor taalontwikkeling én voor een positieve relatie met boeken, nu én later.
De bibliotheek denkt graag met je mee
Bij FlevoMeer Bibliotheek denken we graag met je mee over leesbevordering in jouw opvang. Op https://www.flevomeerbibliotheek.nl/kinderopvang vind je een overzicht van de mogelijkheden en hoe wij je daarbij kunnen ondersteunen.
Of neem contact op met Janine van Loenen (programmacoördinator, FlevoMeer Bibliotheek) via j.vanloenen@flevomeerbibliotheek.nl of 06 83 04 03 46.
U heeft een gastblog gelezen van Flevomeer Bibliotheek Noordoostpolder.
