Door gastblogger: Tjitske Buisman, Mantelzorgconsulent bij Carrefour

Als gastouder ben je elke dag betrokken bij de ontwikkeling en het welzijn van de kinderen die bij jou komen. Soms kom je kinderen tegen die extra zorg en aandacht nodig hebben, niet alleen vanwege hun leeftijd, maar ook door de thuissituatie. Een groep die vaak onder de radar blijft, zijn de jonge mantelzorgers.

Wat zijn jonge mantelzorgers?

1 op de 4 kinderen en jongeren is jonge mantelzorger. Een jonge mantelzorger heeft een naaste met een chronische ziekte, (lichamelijke) beperking, verslaving of psychische problemen. Vaak wordt gedacht dat kinderen en jongeren ‘alleen’ zorgtaken op zich nemen maar dit is niet juist

Zorgen voor

Een kind of jongeren neemt zorgtaken op zich. Medicatie aangeven, tolken bij afspraken, huishoudelijke taken etc.

Zorgen missen

Het kan voorkomen dat een ouder of verzorger bepaalde zorgtaken niet op zich kan nemen die ‘normaliter’ wel gebeuren. Ze kunnen zich niet gezien en gehoord voelen. Wie weet kan de ouder het kind niet naar bed brengen en voorlezen omdat dit lichamelijk niet mogelijk is. Of misschien staat de ouder nooit langs de lijn van het voetbalveld omdat dit teveel prikkels zijn voor de ouder met niet aangeboren hersenletsel.

Zorgen maken

Wanneer er een diagnose in het gezin is kan het ook zijn dat het kind zich zorgen maakt. Wakker liggen en piekeren zijn dan ook niet ongewoon. “Krijgt mama binnenkort weer een epileptische aanval?” “Gaat mijn broertje dood?” “Is mijn vader vandaag wél vrolijk?”

Kinderen en jongeren zijn jonge mantelzorgers als ze aan één of meerdere van deze drie pijlers voldoen. Risicofactoren van het mantelzorgen kunnen o.a. zijn:

• overbelasting
• lichamelijke en psychische klachten
• verslechterde schoolprestaties
• minder tijd voor vrienden en ontspanning, sport, school/studie en hobby’s

Hoe herken je jonge mantelzorgers?

Het is niet altijd meteen zichtbaar dat een kind een jonge mantelzorger is. Toch zijn er signalen waar je op kunt letten:

• Het kind toont vermoeidheid en heeft slaapproblemen.
• Teruggetrokken of risicovolgedrag.
• Jonge mantelzorgers kunnen een sterk verantwoordelijkheidsgevoel hebben.
• Ze nemen taken op zich die je niet verwacht bij de leeftijd.
• Concentratieproblemen die niet bij de leeftijd passen
• Lichamelijke klachten (buikpijn, hoofdpijn)
• Schaamte- en schuldgevoelens.
• Ze nemen taken op zich die je niet verwacht van hun leeftijd.

Wat kunnen gastouders doen?

Als je vermoedt dat een kind een jonge mantelzorger is, is het belangrijk om een veilige en ondersteunende omgeving te bieden. Hier zijn enkele tips:

• Een luisterend oor kan heel waardevol zijn. Vaak gaat het in de thuissituatie om de zorgvrager. Het is fijn als het kind bij jou een plek heeft waar het om hem of haar gaat.
• Een ‘Hoe gaat het met je?’ kan soms al heel veel openbreken
• Bied structuur en rust om een veilig gevoel te creëren
• Stimuleer dat het kind ook om zichzelf denkt. Zorg dat ze plezier kunnen maken en zich kunnen ontspannen.
• Wees bedacht bij een diagnose in het gezin, er zijn dan jonge mantelzorgers aanwezig.
• Wil je meer weten of heb je vragen over jonge mantelzorgers neem dan contact op met Tjitske Buisman, jonge mantelzorgconsulent van Carrefour in Emmeloord. 06 577 55 108

Door alert te zijn op jonge mantelzorgers en hen de juiste aandacht te geven, help je hen niet alleen in hun thuissituatie, maar draag je ook bij aan een veilige en warme opvangplek. Als gastouder speel je een belangrijke rol in het welzijn van deze kinderen, jij kan een verschil maken. Bij jou kunnen ze zich gezien en gehoord voelen en daarmee ondersteun je de jonge mantelzorgers.